ปรากฏการณ์แม่คะนิ้ง Frost

เกษตรกรกาแฟไทยหลายท่านประสบปัญหาน้ำค้างแข็งในสวนกาแฟของตัวเอง
เป็นสิ่งที่เกษตรกรทุกคนไม่อยากให้เกิดปัญหานี้ในสวนกาแฟของตัวเอง เพราะช่วงที่เกิดปรากฏการณ์น้ำค้างแข็งมักจะเป็นช่วงเดียวกับฤดูการเก็บเกี่ยวกาแฟ ซึ่งสามารถทำลายผลผลิตได้ในวงกว้าง เผื่อพี่น้องเกษตรกรสนใจ หลักการการเกิด frost ไม่ได้ซับซ้อนอะไรมาก เกิดขึ้นจากอากาศที่หนาวจัด มาเจอน้ำค้างตอนกลางคืน น้ำค้างที่เป็นของเหลวเจออากาศหรือลมเย็นจัด ก็จะจับตัวเป็นน้ำแข็งขึ้น  แม่คะนิ้งมักจะเกิดขึ้นในที่โล่งแจ้งมากกว่าใต้ร่มไม้ใหญ่ เนื่องจากที่โล่งแจ้งไม่มีอะไรที่กันบัง หรือบรรเทาการจับตัวของน้ำแข็ง ในขณะเดียวกันจุดที่มีต้นไม้ร่มนั้นมักจะมีการระบายคลื่น หรือปล่อยความร้อนของต้นไม้แผ่ออกมา ทำให้อุณหภูมิโดยรอบเกิดการเปลี่ยนแปลง หรืออุ่นขึ้น ต้นกาแฟหรือหญ้าที่อยู่ใต้ร่มไม้ใหญ่จึงจะไม่ค่อยเจอปัญหาถูกทำลาย หรือเกิดแม่คะนิ้ง นี่ก็แค่ส่วนหนึ่งของข้อมูลที่เกษตรกรสามารถนำไปปรับใช้ในการป้องกันปัญหา frost ได้ ส่วนการเก็บเกี่ยวผลผลิตกาแฟของปี 2020 ที่ผ่านมาก็พบว่า มีเกษตรกรหลายท่านเจอปัญหานี้อย่างหนัก เกษตรกรบางรายสูญเสียผลผลิตของปีมากถึง 40 % ถือว่าหนักมากๆ สิ่งที่เราต้องทำด่วนๆในระยะเวลาอันใกล้นี้คือ การปลูกต้นไม้ร่มให้กับกาแฟ หรือผลไม้อื่นๆที่เสี่ยงต่อการเสียหายจากปรากฏการณ์นี้ ซึ่งไม่แน่ว่าจะเกิดขึ้นได้อีกในฤดูต่อๆไป ว่าแต่เป็นข่าวดีไม่น้อยที่ปี 2020 ช่วงต้นฤดูฝนของปีนี้ เราได้ร่วมกับ Coffee Sci จากมหาวิทยาลัยแม่โจ้ และกลุ่ม Khartsu ทำโครงการ Let's Grow ปลูกต้นไม้ที่ได้รับการสนับสนุนจากหลายหน่วยงาน ไม่ว่าโครงการหลวง กรมป่าไม้ ไปร่วมกันปลูกในแปลงเกษตรของเกษตรกรในโครงการ Soil to cup ที่บ้านแม่จันใต้ และบ้านดอยช้า อ.แม่สรวย จ.เชียงราย และในปีต่อๆไป พวกเราก็ตั้งใจจะปลูกต้นไม้ต่อไปให้มากขึ้น